Veel mensen uit Oekraïne verblijven tijdelijk in Nederland door de oorlog. Ben jij uit Oekraïne gevlucht? In Nederland val je onder speciale regels. Je hebt recht op opvang, zorg en werk. Dit stappenplan helpt je op weg.
Dit is jouw stappenplan
Fase 1: Voordat je naar Nederland komt
Voordat je naar Nederland vertrekt of aankomt, is het goed om te weten wat je kunt verwachten.
1. Kijk of je tijdelijke bescherming krijgt
Heb je de Oekraïense nationaliteit en ben je na 26 november 2021 uit Oekraïne vertrokken? Of woonde je vóór 27 november 2021 al in Nederland? Dan val je onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Je mag dan in Nederland wonen en werken.
2. Bedenk waar je gaat wonen
Je kan zelf een plek regelen, bijvoorbeeld bij familie of vrienden. Heb je geen plek? Dan kan de gemeente je helpen met opvang. Let op: Er kunnen wachtlijsten zijn en soms ook geen plek. Het is dus verstandig om te weten wat je mogelijkheden zijn. Lees meer op de website RefugeeHelp van Vluchtelingenwerk.
3. Bereid je reis voor
Als je naar Nederland komt, is het goed om te weten waar je je moet melden. Meestal doe je dat bij de gemeente of een opvanglocatie.
Fase 2: Als je aankomt in Nederland
Zodra je in Nederland bent, regel je een paar belangrijke zaken.
1. Schrijf je in bij de gemeente
Meld je altijd bij de gemeente waar je verblijft. De gemeente schrijft je in de BRP (Basisregistratie Personen). Je krijgt een BSN (burgerservicenummer). Dit heb je nodig voor werk en zorg.
2. Afspraak bij de IND
Binnen 4 weken na inschrijving moet je een afspraak maken bij een IND-stickerlocatie. Hier wordt bekeken of je onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming valt. Soms maakt de gemeente samen met jou deze afspraak.
3. Geen plek in de gemeente?
Is er geen opvang beschikbaar in de gemeente? Dan zoekt het Regionaal Coördinatiecentrum Vluchtelingen Spreiding (RCVS) verder naar een plek.
4. Geen plek in de regio?
Als er in de hele regio geen plek is, schakelt het RCVS het landelijke systeem in via het KCIO/LCVS. Zij zorgen dat je ergens anders in Nederland wordt opgevangen.
5. Ontvang leefgeld en informatie
Binnen ongeveer twee weken krijg je informatie over:
- leefgeld (geld voor eten, kleding en extra’s)
- regels in de opvang
- school voor kinderen
- zorg en verzekeringen
6. Werken of vrijwilligerswerk
Val je onder de tijdelijke bescherming? Dan mag je werken zonder werkvergunning. Je werkgever moet dit wel melden bij de overheid.
7. Leefgeld en inkomen
Je hebt recht op leefgeld (kleedgeld, eetgeld en extra's) zolang je geen werk of uitkering hebt. Zodra je werk hebt of een uitkering ontvangt, vervalt het leefgeld.
8. Onderwijs en zorg
Je kinderen mogen naar school. Je mag een zorgverzekering afsluiten en krijgt medische zorg zoals iedere bewoner met tijdelijke bescherming.
Fase 3: Als je in Nederland woont
Als je werkt en woont in Nederland, dan moet je hier rekening mee houden:
1. Let op veranderingen
Verandert je werk, adres of gezinssituatie? Meld dit bij de gemeente. Sommige veranderingen kunnen invloed hebben op je rechten.
2. Meedoen in Nederland
Je mag werken, vrijwilligerswerk doen en Nederlands leren (vaak gratis in de bibliotheek).
3. Blijf op de hoogte
De tijdelijke bescherming geldt op dit moment tot 4 maart 2027.
Fase 4: Als je uit Nederland vertrekt
Ga je terug naar Oekraïne of naar een ander land? Regel dan het volgende.
1. Geef je verhuizing door
Meld je vertrek bij de gemeente waar je staat ingeschreven. Zo weet de overheid dat je niet meer in Nederland woont.
2. Zeg je zorgverzekering op
Als je niet meer in Nederland werkt of woont, moet je je zorgverzekering stoppen.
3. Controleer je belasting en toeslagen
Controleer of je nog toeslagen krijgt. Geef veranderingen op tijd door aan de Belastingdienst om terugbetalingen te voorkomen.
4. Kinderen uitschrijven van school en opvang
Vertrek je met je gezin? Laat de school en de opvang van je kinderen weten dat je verhuist, zodat ze hen kunnen uitschrijven.
5. Pensioen en opgebouwde rechten
Je behoudt het pensioen dat je in Nederland hebt opgebouwd. Neem contact op met je pensioenfonds voor informatie over wat er met je geld gebeurt.