Gemeente

Een gemeente in Nederland is een lokale overheid die zorgt voor regels en diensten in jouw woonplaats. 

Dit is een gemeente 

Nederland bestaat uit meer dan 300 gemeenten. De meeste gemeenten bestaan uit meerdere dorpen en steden. De gemeente regelt veel zaken die belangrijk zijn als je in Nederland woont. Bijvoorbeeld afval ophalen, rijbewijzen verstrekken en wegen onderhouden. Elke gemeente heeft een eigen gemeentehuis. Vaak heb je in grote steden ook stadsloketten of stadskantoren waar je naartoe kan. 

Dit doet de gemeente voor jou 

De gemeente helpt je met officiële zaken, zoals: 

• je inschrijven als inwoner, 
• het doorgeven van een verhuizing, 
• het regelen van bijstand of zorg, 
• het aanvragen van een parkeervergunning. 

De gemeente weet daardoor wie er in de gemeente woont en kan zo de juiste hulp en informatie geven. 

Paspoort, identiteitskaart en rijbewijs aanvragen 

In Nederland kan je ook bij de gemeente een paspoort, identiteitskaart of rijbewijs aanvragen. Een Nederlands paspoort of identiteitskaart kan je pas aanvragen als je Nederlander bent.  

• Kom je uit een EU-land? Dan mag je je eigen paspoort of identiteitskaart gebruiken zolang deze geldig is. Je hoeft geen Nederlands paspoort aan te vragen. 
• Kom je van buiten de EU en woon je hier met een verblijfsvergunning? Dan kan je in sommige gevallen een vreemdelingenpaspoort aanvragen bij de gemeente. Dat kan alleen als je geen paspoort van je eigen land kunt krijgen. 

Een Nederlands rijbewijs kan je aanvragen of omwisselen bij de gemeente als je hier staat ingeschreven en een BSN hebt. 
  

Inschrijven bij de gemeente 

Kom je in Nederland wonen en ben je van plan om langer dan 4 maanden te blijven? Dan moet je je inschrijven bij de gemeente waar je woont. De gemeente schrijft jouw gegevens in de Basisregistratie Personen (BRP). 

Je krijgt dan een burgerservicenummer (BSN). Dit nummer heb je nodig om te werken, belasting te betalen, een zorgverzekering af te sluiten en toeslagen aan te vragen. 

Voor de inschrijving neem je mee: 

• een geldig paspoort of identiteitskaart, 
• een huurcontract of adres waar je woont, 
• en soms een werkcontract. 

Alleen mensen met geldig verblijfsrecht kunnen zich inschrijven als inwoner van Nederland. Dat betekent dat je toestemming hebt om hier te wonen of werken. 

Inschrijven bij een RNI-loket 

Blijf je korter dan 4 maanden in Nederland? Of kom je hier wel werken, maar blijf je in het buitenland wonen? Dan kan je je inschrijven bij de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI). Dit is niet verplicht, maar vaak wel nodig als je een burgerservicenummer (BSN) nodig hebt om te werken, belasting te betalen of een zorgverzekering te regelen. Inschrijven kan bij een van de 19 RNI-loketten in Nederland. 

Weten in welke gemeente je woont 

Soms is het niet direct duidelijk in welke gemeente je woont. De gemeente heeft niet altijd dezelfde naam als je woonplaats. Weet je niet in welke gemeente je woont?  

1. Zoek dan op het internet, bijvoorbeeld in Google, “Gemeente” en dan ook de naam van je woonplaats. Weet je je adres? Dan kan je ook je adres op het internet opzoeken. Vaak vind je dan ook je gemeente.  
2. Op officiële brieven van bijvoorbeeld de Belastingdienst, de gemeente of je zorgverzekeraar staat ook soms de naam van je gemeente vermeld. 

Gemeentebestuur en gemeenteraad 

De gemeente wordt bestuurd door het college van burgemeester en wethouders. De gemeenteraad maakt de belangrijkste regels voor de woonplaatsen in die gemeente. Deze regels gaan bijvoorbeeld over wonen, zorg en veiligheid.  

De gemeenteraad wordt gekozen door inwoners van de gemeente. Iedereen die 18 jaar of ouder is en in Nederland woont, mag stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Kom je uit een land van de EU? Dan mag je stemmen en ook gekozen worden als raadslid. Kom je uit een land buiten de EU? Dan mag je stemmen als je minstens 5 jaar legaal in Nederland woont. 

Contact met de gemeente 

Je kan bij de gemeente terecht om bijvoorbeeld een verhuizing of geboorte door te geven. Een afspraak maak je vaak online via de website van de gemeente. Voor veel zaken kan je ook bellen of het gemeentehuis bezoeken.