Schijnzelfstandigheid

Schijnzelfstandigheid betekent dat je lijkt te werken als zelfstandig ondernemer, maar dat dit in werkelijkheid nep is. Je werkt dan eigenlijk alsof je een werknemer bent, met vaste tijden en een baas die je opdrachten geeft.

Dit is schijnzelfstandigheid

Soms word je ingehuurd als zelfstandige (zzp’er), maar werk je in het echt als werknemer. Je werkt bijvoorbeeld steeds op dezelfde plek, hebt maar één baas en je mag niet zelf je werktijden kiezen. Dan lijk je zelfstandige, maar in werkelijkheid is dat schijn. Dit heet schijnzelfstandigheid.

Je hebt dan wel een opdracht als zzp’er, maar je opdrachtgever is eigenlijk je werkgever. Je bent dus geen echte zelfstandige. Je werkgever moet je dan eigenlijk een arbeidsovereenkomst geven.

Verschil met loondienst

Als je in loondienst bent, heb je rechten. Bijvoorbeeld:

• Je krijgt ook loon als je ziek bent.
• Je krijgt vakantiegeld.
• Er zijn regels bij ontslag.

Als zelfstandig ondernemer of zzp’er heb je die rechten niet. Je bent dan ook vaak niet verzekerd voor werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. Daarom is het belangrijk dat je weet of je écht zelfstandig bent, of eigenlijk werknemer.

Kenmerken loondienst

• Je baas bepaalt hoe en wanneer je werkt.
• Je doet lang dezelfde klus.
• Je doet werk dat ook andere werknemers in de organisatie doen.
• Je doet werk dat vast onderdeel is van de organisatie.
• Je mag jezelf niet laten vervangen.
• Je wordt een vast bedrag per uur betaald, op een vast moment.
• Je krijgt ongeveer evenveel betaald als werknemers met dezelfde baan.
• Je loopt weinig risico en gebruikt geen eigen spullen.
• Je hebt maar één opdrachtgever en geen eigen website of KVK-inschrijving.

Als veel van deze kenmerken voor jou gelden, dan werk je misschien als schijnzelfstandige. Niet alle kenmerken hoeven te gelden voor jou om werknemer te zijn.

Kenmerken zzp’er

• Je bepaalt zelf hoe en wanneer je werkt.
• Je werkt kort of een paar uur per week.
• Je doet werk dat niemand anders in het bedrijf doet.
• Je brengt kennis en ervaring mee die niemand anders in het bedrijf heeft.
• Je mag jezelf laten vervangen.
• Je wordt betaald op factuur.
• Je krijgt geen geld krijgt als je ziek bent.
• Je gebruikt je eigen spullen en betaalt als er iets stuk gaat.
• Je werkt voor meerdere opdrachtgevers en je hebt een eigen website of KVK-inschrijving.
• Je spreekt af wat het resultaat van je werk is, en wordt daarop beoordeeld.

 Als je weinig kenmerken van een zzp’er hebt, werk je waarschijnlijk als schijnzelfstandige. Twijfel je of je echt zelfstandig werkt? Neem dan contact op met het Juridisch Loket of de vakbond voor hulp.

Schijnzelfstandigheid in 2026

De Nederlandse overheid wil geen schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst controleert hier streng op. Bedrijven die dit fout doen, moeten loonbelasting terugbetalen. Bedrijven kunnen ook een boete krijgen.